De Uitkijk: Bioscoop in Grachtengordel, Amsterdam

Over De Uitkijk

De Uitkijk is een klein filmtheater in een zeventiende-eeuws pakhuis aan de Prinsengracht, een paar minuten van het Leidseplein. Je ziet er klassiekers, restauraties en cultfilms, met af en toe iets nieuws. Studenten maken het programma zelf en runnen de zaak.

Dit is een filmhuis voor wie de oude films in de zaal wil zien: de ene avond stille film, de andere een favoriet uit de jaren negentig in een nieuwe kopie, en daartussen specials. Een groep van zo'n twaalf studenten doet het zonder hiërarchie, als zusterproject van Kriterion. De Cineville-pas is hier geldig.

Het pakhuis werd in 1912 de City Bioscoop. In 1929 nam de Filmliga het over en ontstond De Uitkijk, het eerste avant-gardefilmtheater van Nederland. Als antwoord op het Filmliga-manifest, dat film opeiste als kunst en niet als commercie, schreef het huidige team bij het 110-jarig bestaan een eigen manifest, gericht tegen de streamingdiensten. Vaste bezoekers betaalden met een crowdfunding een grondige verbouwing van de zaal: in januari 2026 kwamen er nieuwe stoelen en nieuw tapijt.

De deuren gaan een halfuur voor de eerste voorstelling open en sluiten een kwartier na het begin van de laatste. Via een oprijplaat bij de ingang kom je in de foyer, maar de filmzaal is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Hulphonden mogen altijd mee. Er zijn aparte tarieven voor CJP, studenten, de Stadspas en Cineville-pashouders. De zaal is ook te huur voor vergaderingen, premières en presentaties.